دانشگاه تربیت مدرس نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی 2322-4991 15 3 2025 10 23 Nature-Friendly Architecture Aimed at Promoting Children's Socio-Emotional Development in Learning Environments معماری دوستدار طبیعت با هدف توسعه و رشد اجتماعی–عاطفی کودکان در محیط‌های یادگیری 91 112 27879 10.48311/bsnt.2025.75042.0 FA حسنی سادات شمس دولت‌آبادی گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران سمیه پورباقر پژوهشگر فرادکتری معماری، دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران. 0000-0001-8360-2776 الهام پرویزی گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2025 08 20 <strong>Aims: </strong>With the rapid expansion of urban environments and the diminishing access of children to natural spaces, the importance of environmentally oriented design for restoring their sensory and emotional connection to nature has become increasingly evident. This study aims to identify nature-based design components that effectively enhance children’s emotional intelligence, drawing on expert perspectives from learning environments . <strong>Methods: </strong>Using an exploration approach and the Delphi technique, data were initially gathered through structured interviews with specialists in child space design and emotional psychology. A theoretical sample of 225 participants was determined, and data was analyzed using R software. The validity and reliability of the assessment tool were confirmed through factor analysis and Cronbach’s alpha. <strong>Findings: </strong>The research revealed six core design factors: sensory diversity, support for free play, inspiration from natural patterns, flexibility and adaptability to children’s emotional needs, a sense of refuge and belonging, and enhancement of self-awareness and emotional regulation. These components are significantly associated with emotional and social development in children. Nature-oriented environmental design can thus serve as an effective foundation for nurturing emotional competencies, cultivating ecological awareness, and fostering responsible behavior in future generations. <strong>Conclusion: </strong>The study concludes that integrating nature-based principles into children’s spatial design can significantly foster emotional growth, social interaction, and self-regulation. By stimulating sensory experiences and supporting adaptive engagement with natural elements, such environments not only enhance emotional intelligence but also promote long-term psychological well-being and ecological consciousness among children in urban contexts. <strong>اهداف: </strong>با رشد فزاینده شهرنشینی و کاهش دسترسی کودکان به محیطهای طبیعی، ضرورت طراحی فضاهایی با رویکرد طبیعتگرا برای تقویت ارتباط حسی و هیجانی آنان با طبیعت برجستهتر شده است.<br>پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفههای مؤثر طراحی طبیعتمحور بر ارتقاء هوش هیجانی کودکان، از دیدگاه کارشناسان محیطهای یادگیری انجام شده است. <strong>روشها: </strong>مطالعه با رویکردی اکتشافی و بهرهگیری از تکنیک دلفی، طی مصاحبههای ساختاریافته با متخصصان طراحی فضای کودک و روانشناسی هیجانی آغاز شد. دادهها در قالب پرسشنامه تحلیل گردید و حجم نمونه بر اساس تعداد گویهها، ۲۲۵ نفر تعیین شد. پردازش آماری با نرمافزار R انجام شد و اعتبار ابزار سنجش از طریق تحلیل عاملی و ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید. <strong>یافته ها:</strong> دستاوردهای پژوهش نشان دادند که شش مؤلفه طراحی شامل: تنوع حسی، امکان بازی آزاد، الهام از الگوهای طبیعی، تغییرپذیری و سازگاری محیط با نیازهای کودک، ایجاد حس پناه و تعلق و ارتقاء خودآگاهی و تنظیم هیجانی، به طور معناداری با بهبود تعاملات عاطفی و اجتماعی کودکان مرتبطاند. این مؤلفهها نه تنها ظرفیتهای هیجانی را تقویت میکنند، بلکه بستری فعال برای رشد خودتنظیمی و مسئولیتپذیری کودکان فراهم میآورند؛ رویکردی که میتواند پایهای مؤثر برای طراحی محیطهای یادگیری پاسخگو به نیازهای احساسی نسلهای آینده باشد. <strong>نتیجه گیری:</strong> بر اساس یافتههای پژوهش، میتوان نتیجه گرفت که طراحی طبیعتمحور با تأکید بر تحریک حواس، تنوع تجارب و تقویت تعاملات اجتماعی، نقشی کلیدی در رشد هیجانی و شناختی کودکان دارد. بهکارگیری این رویکرد در فضاهای آموزشی میتواند پیوندی پایدار میان یادگیری، طبیعت و سلامت روانی نسل آینده ایجاد کند.  https://bsnt.modares.ac.ir/article_27879_8553bf408bb98c10bf0fdd4220b50329.pdf