دانشگاه تربیت مدرس نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی 2322-4991 15 4 2025 12 22 A Framework for Interior Architecture Design Inspired by Islamic Wisdom; An Approach to Teaching Interior Design چارچوبی برای طراحی معماری داخلی، با دریافتی از حکمت اسلامی؛ رهیافتی به آموزش طراحی داخلی 99 124 28203 10.48311/bsnt.2026.116929.82881 FA سلمان نقره کار استادیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهیدرجایی، تهران، ایران صدیقه معین مهر گروه معماری، واحد تهران‌جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران لیلا مقیمی استادیار گروه مهندسی معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی سوره، تهران، ایران(نویسنده مسئول) Journal Article 2025 10 10 Interior architecture is the most influential aspect of space on human life because living experiences form within interior spaces while exterior forms are merely observed. Enhancing interior architecture quality directly shapes residents’ lifestyles and well-being. If Islamic architecture aims to create a virtuous life (hayate tayyebah), it is essential to discover and apply principles for organizing these spaces so that Islamic architectural works emerge—principles rooted in the wisdom of Islam to facilitate a Muslim life with dignity and resilience. In the second phase of the revolution, building a new Islamic-Iranian civilization requires sustained knowledge production in this area and interdisciplinary collaboration. This study presents a framework for designing a space of the described quality that becomes a “pure place” (hayate tayyebah), a pleasurable and growth-promoting environment that supports ethical, social, and spiritual flourishing. The core question is: what is the process of interior architectural design with such an approach, and how can it be generalized beyond context?To address this, four parallel research paths are pursued: (1) a four-stage hypothesis—goal-setting, formalization, vitality, and meaning-making—documented through the authors’ experiences in research, teaching, and interior design; (2) deriving Islamic teachings from anthropology, ontology, jurisprudence, and Islamic law via architectural jurisprudence and ijtihad; (3) evaluating and refining the hypothesis through content analysis of written and built interior-architectural sources; (4) using prior findings to assess and complete the hypothesis as a robust design strategy. The results enrich and solidify it as a practical interior-design framework with depth and broader applicability. معماری داخلی را میتوان اثربخش‌ترین وجه مکان بر زندگی انسان دانست. چراکه تجربه زندگی انسان در فضای داخلی شکل می‌گیرد، در حالی که فرم بیرونی تنها دیده می‌شود. بنابراین کیفیت‌بخشی به معماری داخلی به‌طور مستقیم بر سبک زندگی ساکنان اثر می‌گذارد. اگر هدف معماری اسلامی ایجاد مکان مناسب برای زندگی شایسته (حیات طیبه) باشد، لازم است اصول و روش‌هایی برای ساماندهی این فضاها کشف و در طراحی به‌کاررود تا آثار «معماری اسلامی» شکل یابد؛ اصولی که ریشه در «حکمت نظری و عملی اسلام» دارند تا زندگی مسلمانانه را تسهیل کنند. در گام دوم انقلاب، برای ساختن تمدن نوین اسلامی-ایرانی، تولید علم در این راستا اهمیت دارد. هدف این پژوهش ارائه چارچوبی برای طراحی مکانی با کیفیت مذکور است که به «مکان طیّبه» تبدیل گردد. مکانی لذت‌بخش و رشدافزا. پرسش اصلی این است که «فرآیند طراحی معماری داخلی با چنین رویکردی چگونه است؟» برای پاسخ، چهار مسیر تحقیق مکمل و موازی دنبال می‌گردد: (1) ارائه فرضیه‌ چهار مرحله‌ای: هدف‌گذاری، صورت‌بخشی، حیات‌بخشی و معنابخشی، با روش مستندسازی تجربیات نگارندگان در «تحقیق، تدریس و طراحی-داخلی»(2) استخراج آموزه‌های اسلامی از انسان‌شناسی، هستی‌شناسی، فقه و حقوق اسلامی با روش تفقه و اجتهاد معمارانه؛ (3) ارزیابی فرضیه و تکمیل آن از طریق تحلیل محتوا در منابع مکتوب و مصنوع معماری داخلی؛ (4) برای ارزیابی فرضیه و تکمیل آن، یافته‌های سه گام پیش، با روش تحلیل محتوا بررسی و طی تطبیق با فرضیه، معیاری برای ارزیابی آن شدند. نتیجه تحقیق ضمن تأیید و اثبات فرضیه، موجب غنی‌سازی و تکمیل آن بعنوان راهکاری برای فرایند طراحی داخلی گردید. https://bsnt.modares.ac.ir/article_28203_0e1b703e310abf1b3932abf6806f9c39.pdf