دانشگاه تربیت مدرس نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی 2322-4991 15 4 2025 12 22 Analysis of Human Errors in the Architectural Design Process: Identifying Origins, Classification, and Mitigation Strategies, With a native approach تحلیل خطاهای انسانی در فرایند طراحی معماری: شناسایی منشأ، طبقه‌بندی و راهکارهای کاهش آن، با رویکرد بومی انگارانه 125 174 28527 10.48311/bsnt.2026.117981.82900 FA هادی فرهنگدوست کارشناس ارشد معماری اسلامی، دانشکده هنر و معماری اسلامی، دانشگاه بین المللی امام رضا ع، مشهد، ایران 0000-0002-1828-4000 Journal Article 2025 11 27 The architectural design process, being a human-centered activity, is inherently susceptible to cognitive, perceptual, and communication errors that frequently lead to deviations from initial objectives. architectural research primarily focuses on the final product, and the human fallibility within the design process has been scarcely analyzed in a systematic manner, to identify the origins and classify the errors to propose origin-based strategies for reducing the impact of these errors on the gap between design intentions and final outcomes. Moreover, in light of the cultural context of the study, attention has also been given to the role of the rupture from indigenous models—such as the master–apprentice system and traditional professional ethics—in the emergence of these new forms of errors.This study employed a qualitative research strategy with a thematic analysis approach. Data were collected through semi-structured interviews with 105 specialists, including 25 university professors, 30 professional architects, 15 project managers, 10 digital design assistants, 15 master's students, and 10 architectural researchers. Data analysis was conducted in three phases: open, axial, and selective coding.The findings revealed that human errors can be classified into five main dimensions: Cognitive (misinterpretation of the problem), Perceptual (misunderstanding of scale and space), Communication (lack of coordination between the team and the client), Management (time and resource control issues), and Technical (in translating the idea into drawings). Moreover, the findings demonstrated how the substitution of the concept of “architectural etiquette” with rigid bureaucratic regulations has led to the institutionalization of errors arising from disregard for human dignity. فرایند طراحی معماری، به‌عنوان فعالیتی انسان‌محور، مستعد خطاهای شناختی، ادراکی و ارتباطی است که منجر به انحراف از اهداف اولیه می‌شوند؛ پژوهش‌های معماری عمدتاً بر محصول نهایی متمرکز بوده و خطاپذیری انسانی فرایند طراحی کمتر به‌صورت نظام‌مند تحلیل شده است. این پژوهش با هدف شناسایی منشأ و طبقه‌بندی خطاهایی که بازیگران انسانی در چرخه طراحی معماری مرتکب میشوند، شکل گرفته تا در ادامه، راهکارهایی برای کاهش تأثیر آن‌ها بر شکاف میان اهداف طراحی و نتایج نهایی، مبتنی بر منشاء آن ها ارائه دهد. همچنین، با توجه به بستر فرهنگی پژوهش، نقش گسست از الگوهای بومی نظیر نظام استاد-شاگردی و اخلاق حرفه‌ای سنتی در بروز این خطاهای نوین نیز مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با راهبرد کیفی و رویکرد تحلیل مضمون انجام گرفته است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 105 نفر از متخصصان (25 استاد دانشگاه، 30 معمار حرفه‌ای، 15 مدیر پروژه، 10 کمک طراح دیجیتال، 15 دانشجوی کارشناسی ارشد و 10 پژوهشگر معماری) گردآوری شده است. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت پذیرفته است. یافته‌ها نشان داد که خطاهای انسانی در پنج بُعد اصلی هستند: خطاهای شناختی (سوءتفسیر مسئله)، خطاهای ادراکی (درک نادرست مقیاس و فضا)، خطاهای ارتباطی (عدم هماهنگی تیم و کارفرما)، خطاهای مدیریتی (کنترل زمان و منابع) و خطاهای فنی (در ترجمه ایده به نقشه). افزون بر این، نتایج نشان داد که جایگزینی مفهوم «ادبِ معماری» با ضوابط خشک اداری، چگونه باعث شده است که خطاهای ناشی از بی‌توجهی به کرامت انسانی و سلسله‌مراتب فضایی در فرایندهای طراحی نهادینه شود. https://bsnt.modares.ac.ir/article_28527_b6e8c5451a2f2a81cf2dc6a7ca9903ea.pdf