دانشگاه تربیت مدرس نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی 2322-4991 16 1 2026 04 21 Interpretive Structural Modeling of Urban Form Elements for Developing a Theoretical Framework Grounded in Modern Construction Technologies مدلسازی ساختاری تفسیری مولفه های سیمای شهری با رویکرد تدوین چارچوب نظری مبتنی بر تکنولوژی‌های نوین ساخت 75 104 28619 10.48311/bsnt.2026.117575.82893 FA الهام رمضانی دانشجوی دکترای معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، خراسان جنوبی،ایران 0009-0007-2372-6524 رضا میرزایی استادیار گروه هنر و معماری، ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، خراسان جنوبی،ایران 0000-0001-8769-0275 محسن وفامهر استاد گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.،دانشکده هنر و معماری،دانشگاه آزاد اسلامی 0000-0003-2951-1763 سیدمسلم سیدالحسینی استاد گروه شهرسازی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد،خراسان رضوی،ایران Journal Article 2025 11 09 Rapid technological advancements have instigated fundamental transformations in urban landscapes, posing challenges to the alignment with indigenous and cultural concepts. This paper aims to re-evaluate theoretical frameworks of urban form by modeling the structural-interpretive components of the urban landscape through the lens of innovative construction technologies.The research methodology employed is mixed-methods (quantitative-qualitative), utilizing theoretical analysis to extract key components and concepts related to urban form and innovative construction technologies. Subsequently, these components were refined and finalized through the Delphi method and expert consultation. The theories of Giddens, Bourdieu, Castells, and Heidegger were adopted as the foundation for analysis. To analyze the relationships between components and determine a hierarchical structure, the Structural-Interpretive Modeling (ISM) approach was utilized, resulting in a model presented across six levels.The findings indicate that innovative construction technologies play a driving role in shaping the urban landscape, exerting the greatest influence among other components. The resulting model demonstrates a multi-layered structure, with innovative technology positioned as a fundamental variable and a driving component at the foundational layers.Consequently, technology serves as a pivotal component in redefining spatial identity, cultural representations, and collective memory within the urban landscape. Furthermore, understanding architectural history, analyzing the current situation, and assessing the impact of modernity, supported by architectural theories, alongside the proposed theoretical framework, can be effective in improving urban environments. The presented theoretical framework can serve as an analytical basis for understanding the relationships between construction technology and urban form components, as well as for improving the current state of cities. <strong><span lang="FA">اهداف:</span></strong><span lang="FA"> </span><span lang="AR-SA">تحولات سریع فناوری، تغییرات بنیادینی در سیمای شهرها ایجاد و همسویی با مفاهیم بومی-فرهنگی را دشوار کرده است. این مقاله با هدف مدلسازی ساختاری-تفسری مؤلفه‌های سیمای شهری با رویکرد فناوری‌های نوین ساخت، به بازاندیشی چارچوب‌های نظری سیمای شهری می‌پردازد</span><span dir="LTR">.</span> <span lang="AR-SA"> </span> <strong><span lang="FA">روش ها:</span></strong><span lang="AR-SA">روش‌شناسی پژوهش ترکیبی (کمی-کیفی) است و با بهره‌گیری از تحلیل نظریات اندیشمندان، مؤلفه‌ها و مفاهیم کلیدی مرتبط با سیمای شهری و فناوری‌های نوین ،استخراج و سپس با استفاده از روش دلفی و نظر خبرگان، مؤلفه‌ها پالایش و نهایی گردید. نظریات صاحب نظرانی همچون آنتونی گیدنز، پیر بوردیو، مانوئل کاستلز و هایدگر به عنوان مبنای تحلیل قرار گرفته و برای تحلیل روابط بین مؤلفه‌ها و تعیین ساختار سلسله‌مراتبی، از روش مدلسازی ساختاری-تفسری</span><span dir="LTR"> (ISM) </span><span lang="AR-SA">استفاده شده و</span><span lang="FA"> در نهایت</span><span lang="FA"> </span><span lang="AR-SA">مدل در 6 سطح لایه بندی شده، ارائه گردیده است.</span> <span lang="AR-SA"> </span> <strong><span lang="FA">یافته ها</span></strong><span lang="AR-SA">: تحلیل ها نشان می‌دهد فناوری‌های نوین ساخت در سیمای شهری نقش پیشران داشته و بیشترین نفوذ را در میان سایر مؤلفه‌ها دارا هستند. مدل حاصل بیانگر ساختاری چندسطحی است که فناوری نوین</span><span lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">به صورت متغیری بنیادی و مولفه پیشران در لایه‌های پایه قرار دارد</span><span dir="LTR">.</span><span> </span> <span lang="AR-SA"> </span> <strong><span lang="FA">نتیجه گیری</span></strong><span lang="AR-SA">: فناوری‌ به عنوان مولفه‌ای بنیادین در بازتعریف هویت فضایی، بازنمایی‌های فرهنگی و حافظه جمعی سیمای شهری نقش کلیدی دارد و شناخت تاریخچه معماری پس از آسیب‌شناسی وضعیت موجود و تحلیل تأثیر مدرنیته با<span>  </span>کمک از نظریات معماری ، در کنار چارچوب نظری ارائه شده، می‌تواند در بهبود سیمای شهرها مؤثر باشد.</span><span lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">چارچوب نظری ارائه‌شده می‌تواند مبنای تحلیلی برای فهم روابط میان فناوری ساخت و مؤلفه‌های سیمای شهری و بهبود وضعیت کنونی سیمای بیرجند مورد استفاده قرار گیرد.</span> https://bsnt.modares.ac.ir/article_28619_81e2631c91b78268005021e704312097.pdf