دوره 12، شماره 3 - ( 1401 )                   جلد 12 شماره 3 صفحات 62-42 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


استادیار گروه نقشه کشی و طراحی صنعتی، دانشکده هنر و معماری، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ، sara.fardpour@gmail.com
چکیده:   (1668 مشاهده)
اهداف: طراحی معماری اصالت‌مدار با تأکید بر شناخت معنای اصیل معماری بومی قابل ارزیابی است. از این‌رو تعامل معانی گذشته و نوین معماری از طریق تداوم اصالت با استفاده از مصالح نوین، در دنیای امروز جایگاه بالایی دارد. این پژوهش با استفاده از اثرگذاری اصالت بر نمای ساختمان، به تبیین رابطه الگوهای اصیل گذشته در ساختار نماهای امروزی با مفاهیم نوین فناوری آینده می پردازد. الگوهای تعاملی که ساختارهای کالبدی و معنایی نمای ساختمانی را در معماری امروزین تداوم می‌بخشند. هـدف از ایـن مقالـه بازشناسی و تحلیل الگوهای روزآمد در تعامـل بـا دو مفهـوم اصالت گذشته و فنـاوری آینده در شیوه به‌کارگیری از مصالح در نماهای ساختمان‌های معاصر ایران است و در پی پاسخ به این سوال است که مفهوم "اصالت مندی" با "ساختار فناوریِ روزآمد" در نمای معماری همگام قدم برمی‌دارند یا در تقابلند؟

روش‌ها: به ‌منظور رسیدن به اهداف پژوهش، فرآیند تحلیل و ارزیابی با انتخاب آثار شاخص معماری و نحوه استفاده از مصالح در نما پیش می‌رود. این پژوهش سعی دارد با مطالعات کیفی، نمای ساختمان‌های شاخص را از حیث مصالح مورد بررسی قرار داده و با بهره‌مندی از منطق فازی به ‌عنوان یک تئوری سیستماتیک، به ارزیابی میزان تعامل مصالح و اصالت نمای ساختمان پرداخته است.

یافته‌ها: ابتدا تعدادی از آثار الگوگرا و اصالت‌مدار با هدف شناخت مصالح نوین مورد تحلیل قرار گرفت، سپس چگونگی تجلی شاخص‌های اصیل در طرح نما به تفکیک مطالعه شد. در انتها حضور مفهوم گذشته در فرآیند بهره‌گیری از مصالح در نما مورد ارزیابی قرار گرفت.

نتیجه‌گیری: دستاوردهای پژوهش نشان‌دهنده آنست که به‌کارگیری مصالح سنتی در کنار فناوری روزآمد؛ روند تعاملی‌ای میان الگوهای اصیل گذشته و رویاهای آینده برقرار می‌کند. الهام از الگوهای اصیل و پایدار معماری ایرانی با بیان امروزی، رویکردی موثر در خلق معماری سرآمد است.
متن کامل [PDF 948 kb]   (1311 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: طراحی شهری
دریافت: 1400/12/15 | پذیرش: 1401/5/8 | انتشار: 1401/7/1

فهرست منابع
1. آقایی‌مهر معین، قره‌بگلو مینو. معاصرسازی هویت- مبنا؛ نمونه موردی: بافت‌های شهری معاصر ایران در دوره پهلوی. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۹; ۱۰ (۱) :۱۸-۱۱. [Article]
2. اسلام پور شیما، میرریاحی سعید، حبیب سوزان. در جست‌وجوی معنای خانه: تبیین مؤلفه‌های کالبدی تجلی‌بخش معنا با استفاده از مفاهیم نظری پدیدارشناسی مطالعۀ موردی: خانه‌های حیاط‌دار همدان. باغ نظر، 1400; 18(105): 79-92. [Article] [DOI]
3. اسماعیلی قشلاقی، امیررضا، بمانیان، محمدرضا. معیارهای اصالت و اعتبار آثار معماری معاصر (نمونۀ موردی: موزۀ هنرهای معاصر تهران). باغ نظر، 1400; 18(104): 5-16. [Article] [DOI]
4. افشاری نور محمد، کلهرنیا بیژن، نوری سید علی. خوانش تکتونیکی بناهای عمومی معماری معاصر ایران در دورۀ پهلوی اول (نمونۀ موردی: دبیرستان البرز، موزۀ ایران باستان، دانشکدۀ هنرهای زیبا، ساختمان شهرداری تبریز). باغ نظر، 1400; 18(105): 61-78. [Article] [DOI]
5. بهرامی پناه امیر، امیرزاده دانا الناز. جلوه های پایداری در معماری ایران؛ نمونه مطالعاتی: خانه مینایی تهران. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۰; ۱۱ (۲) :۱۰۰-۸۶ [Article]
6. بهنوا بابک، پورزرگر محمدرضا. نقش مصالح نوین ساختمانی بر پویایی نما در چهار دهه اخیر معماری ایران ۱۳۵۹-۱۳۹۹. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۰; ۱۱ (۳) : ۶۶-۴۹. [Article]
7. پرویزی الهام، مهدوی نژاد محمدجواد، بمانیان محمدرضا. بررسی نحوه کیفیت ورود فناوری در تاریخ معماری مدرن. معماری و شهرسازی آرمان شهر. 1394؛8(15):1-14. [Article]
8. پورجواداصل باقر، بیتی حامد. رهیافت‌هایی از نمای خانه‌های تاریخی جهت به‌کارگیری در نمای ساختمان‌های نوساز (نمونۀ موردی: خانه‌های تاریخی تبریز). باغ نظر، 1401; 19(107): 85-98. [Article] [DOI]
9. پورزرگر محمدرضا، عابدینی حامد. تبیین مولفه‌های معاصرسازی و ارتقای کیفی بافت هم‌جوار امامزاده صالح(ع). نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۹; ۱۰ (۱) :۷۴-۶۳ [Article]
10. ترکمن زهرا، انصاری مجتبی، کیانی مصطفی. نقش مولفه معنا در تداعی معانی آثار معماری به عنوان سمبل شهری از طریق آزمون افتراق معنایی نمونه موردی: یادمان‌های معاصر ایران (پهلوی دوم تاکنون). فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، 1400; 11(4): 739-751. [Article] [DOI]
11. تقوایی علی اکبر، ضابطیان طرقی الهام، عسگری زاده زهرا. بکارگیری فناوری های نوین در توسعه ی مجدد زمین های قهوه ای. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۵; ۶ (۳) :۲۵-۱۵. [Article]
12. ثقفی محمد جواد، توسلی ناهید. بررسی تاثیرِ لایه ی هوایِ تهویه شده در نماهای نوین با درزِ باز بر عملکرد حرارتی ساختمان. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۵; ۶ (۳) :۱۴-۵. [Article]
13. حسنی صالح سمیه، اعتصام ایرج، ذبیحی حسین. زیبایی رسانه‌ای فناوری ساخت در آثار منتخب از بناهای یادمانی معماری معاصر ایران. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۰; ۱۱ (۱) :۵۲-۳۷. [Article]
14. حسینی هاشم. تقسیمات چهاربخشی و ریشه‌های آن در معماری و شهرسازی ایرانی. نشریه علمی مرمت و معماری ایران. ۱۳۹۴; ۵ (۱۰) :۶۲-۴۷ [Article]
15. حقیقی سعید، دژدار امید، دهقان نرگس. یادگیری طراحانه سازه‌‌های نوین: رویکرد هم‌زمانی و هم‌مکانی در جهت ارتقای توانایی طراحی معماری. معماری و شهرسازی آرمان شهر، 1399; 13(33): 57-74. [Article] [DOI]
16. حناچی پیروز، خانی شانلی. بازخوانی و واکاوی ارزش ها در حفاظت میراث صنعتی؛ نمونه موردی کارخانه سیمان شهرری. نشریه علمی مرمت و معماری ایران. ۱۴۰۰; ۱۱ (۲۸) [Article]
17. خیرالدین رضا، خزائیان امید. تأثیر فناوری های نوین ارتباطات مجازی در تحولات ساختار فضایی و همپیوندی پهنه های کلانشهری (مطالعه حوزه های شهری سه گانه توکیو، اوزاکا و ناگویا در ژاپن). نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۴; ۵ (۲) :۱۸-۵. [Article]
18. دوستی سمانه، داودپور زهره، زارع لیلا. ارزیابی مؤلفه‌های اصالت در بافت تاریخی محله شیخ‌هادی شهر تهران. فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، 1400; 12(1): 723-741. [Article] [DOI]
19. ذوالفقاری طهرانی مهدیه، مهدوی نژاد محمدجواد، منصوری بهروز، انصاری مجتبی. (1401). توسعة زیست‏ سازگار در جغرافیای دارای میراث طبیعی؛ نمونة مطالعاتی: روستای گردشگری ابیانه. پژوهشهای جغرافیای انسانی. 54(2):479-498. [Article] [DOI]
20. رستگار ژاله سحر، پدرام بهنام، کیانی مصطفی. بازآفرینی کهن‌روایت مناظر شهری از طریق بازتولید نشانه معناها در لایه‌های متن. نشریه علمی مرمت و معماری ایران. ۱۳۹۹; ۱۰ (۲۴) :۱۶-۱ [Article]
21. رضایی قهرودی صدیقه، مهدوی نژاد محمدجواد. بازخوانی و تطبیق معیارهای ارزش‌گذاری جهانی برای آثار میراث معماری ‌صنعتی. نشريه علمي مرمت و معماري ايران. ۱۳۹۸؛۹(۱۷):۳۸-۲۱. [Article]
22. رنج آزمای آذری محمدرضا، انصاری مجتبی. بررسی تطبیقی تزئینات نما؛ عاملی در درک مقیاس، عملکرد و بیان ‌ساز‌ه‌ای (مطالعه موردی: دوره مدرن و پست‌مدرن). هویت شهر، 1400; 15(2): 33-44. [Article] [DOI]
23. سعدوندی مهدی، کلانتری مائده. مراتب حفاظت از میراث معماری. نشریه علمی مرمت و معماری ایران. ۱۳۹۹; ۱۰ (۲۴) :۴۲-۳۱ [Article]
24. شبانی امیرحسین، ایزدی محمد سعید. رویکردی نوین به بازآفرینی شهر خلاق. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۳; ۴ (۲) :۶۳-۵۴. [Article]
25. طاهباز منصوره. شکل مقدس. صفه. 1383؛14(1-2):95-125. [Article]
26. طاهرطلوع دل محمدصادق، کمالی تبریزی سینا. پیشنهاد مدلی برای بررسی حفاظت پایدار (کالبدی-معنایی) میراث معماری ایران. نشریه علمی مرمت و معماری ایران. ۱۳۹۹; ۱۰ (۲۴) :۱۰۳-۸۱ [Article]
27. عبداللهی محمد جواد، شریفی رنانی مریم، عرب زاده رضا. تحلیل معیارهای احراز اصالت آثار معماری در حقوق مالکیت فکری. مجله علمی حقوق خصوصی، 1400; 18(1): 177-201. [Article] [DOI]
28. فردپور سارا، دولت آبادی فریبرز، مهدوی نژاد محمدجواد. خوانش طرح‌واره نمای ساختمان‌های شهری معاصر تهران در دوره پهلوی اول و دوم. معماری و شهرسازی آرمان شهر، 1400; 14(35): 149-164. [Article] [DOI]
29. قدیم زاده, سمیه. چالش‌های کاربست اندیشه سنت‌گرا و ضرورت بازاندیشی در معماری معاصر ایران. فصلنامه مطالعات ملی, 1401; 23(90): 139-160. [Article] [DOI]
30. محبوبی قربان، نیکنام مهدی، ابراهیمی اصل حسن. تبیین الگوهای مطرح در معماری معاصر ایران بعد از انقلاب؛ از منظر تعامل اصالت و نوآوری با تاکید بر جغرافیای ایران. فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، 1400; 11(4): 473-487. [Article] [DOI]
31. منان‌رئیسی محمد، نقره‌کار عبدالحمید. معناشناسی در آثار معماری از منظر اسلامی. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۷; ۸ (۴) :۲۶۶-۲۵۹. [Article]
32. مولائی محمدمهدی، جدیری حیدری نعیمه، همتی خیرالله. معاصرسازی خانه های تاریخی و توسعه گردشگری پایدار؛ نمونه موردی: عمارت ارباب هرمز تهران. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۰; ۱۱ (۲) :۶۵-۴۹ [Article]
33. مهدوی نژاد محمدجواد. در جستجوی معماری سرآمد: ظرفیت های معماری معاصر ایران برای تبدیل به میراثی برای آینده. معماری و شهرسازی آرمان شهر. 1395؛9(17):129-138. [Article]
34. مهدوی نژاد محمدجواد، رفالیان غزل. کاربرد الگوی مقداری در همسازی معماری و سازه. معماری و شهرسازی ایران. 1390؛2(1):61-68. [Article] [DOI]
35. مهدوی‌نژاد محمدجواد. گفتمان معماری سرآمد: الگویی برای نقد آثار معماری معاصر. هویت شهر. 1396؛11(2):53-67. [Article]
36. نژاد ابراهیمی احد، فرخی شهین، شب آهنگ مهسا. شاخص‌های تأثیرگذارِ اصالت‌بخش در بازآفرینی خانۀ صدقیانی تبریز. باغ نظر، 1401; 19(108): 91-108. [Article] [DOI]
37. نیک فطرت کرد محله, مرتضی, ذبیحی, حسین, شاهچراغی, آزاده. تحلیل کیفی ادراک اتمسفری در تجربه معماری (نمونه موردی: آثار منتخب معماری معاصر ایران). فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای), 1400; 11(4) [Article]
38. نیلی ریحانه، دیبا داراب، مهدوی نژاد محمدجواد، شاهچراغی آزاده. ارزیابی و تحلیل کارکردپذیری الگوی باززنده سازی پایدار در احیای میراث صنعتی معاصر. مديريت شهري و روستايي.16(48):285-96.‎ [Article]
39. نیلی,ریحانه، دیبا داراب، مهدوی نژاد محمدجواد، شاهچراغی آزاده. ارزیابی کیفیت احیای میراث صنعتی معاصر ایران با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP)؛ مطالعه موردی: انبار کتان تهران. فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست. 1396. [Article]
40. هجرتی لاهیجانی آرش، وفامهر محسن، فرج الهی راد امیر، احمدی وحید، مفیدی شمیرانی سید مجید. تبیین الگوی بهره‌وری از فناوری و مصالح نوین در راستای جلوگیری از هدررفت مصالح ساختمان‌های مسکونی و توسعه پایدار ایران. فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، 1400; 12(1): 475-496. [Article] [DOI]
41. DOI: ‎ 20.1001.1.23453850.1399.10.24.6.3

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.