https://bsnt.modares.ac.ir/ نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی fa daily 1 Sat, 20 Mar 2027 00:00:00 +0330 Sat, 20 Mar 2027 00:00:00 +0330 https://bsnt.modares.ac.ir/article_29252.html اهداف :مطالعات معماری و محیط عمدتاً بر کنترل شرایط محیطی، کیفیت محیط داخلی و تجربه کاربران متمرکز بوده‌اند و چگونگی سازمان‌دهی رابطه میان کاربران و پدیده‌های محیطی کمتر به‌عنوان موضوعی مستقل بررسی شده است. در نتیجه، چارچوبی مفهومی که بتواند این رابطه را مستقل از نوع پدیده محیطی توصیف و تحلیل کند، همچنان در ادبیات پژوهش غایب است. هدف این پژوهش، توسعه چارچوب مفهومی «دسترسی محیطی» برای توصیف و تحلیل شیوه‌های مختلف سازمان‌دهی دسترسی به پدیده‌های محیطی در فضاهای معماری است. روش‌ها :پژوهش با رویکردی نظری و مبتنی بر مرور روایتی و تحلیل انتقادی ادبیات انجام شده است. با تحلیل انتقادی ادبیات مرتبط در حوزه‌های معماری، ادراک محیط و کنترل شرایط محیطی، مفهوم دسترسی محیطی تدوین و چارچوب تحلیلی آن بر پایه دو بعد «گستره فضایی» و «غنای پدیده‌های محیطی» صورت‌بندی شده است. یافته‌ها :یافته‌ها نشان می‌دهد که مفهوم دسترسی محیطی امکان تحلیل نحوه سازمان‌دهی رابطه معماری و محیط را مستقل از تجربه، ادراک و رفتار کاربران فراهم می‌کند. ترکیب دو بعد پیشنهادی، الگوهای متفاوتی از سازمان‌دهی دسترسی محیطی را آشکار می‌سازد که هر یک امکان پاسخ‌گویی به اهداف طراحی متفاوت را فراهم می‌کنند و مبنایی برای توصیف و مقایسه رویکردهای گوناگونی ارائه می‌دهند. نتیجه‌گیری: دسترسی محیطی به‌عنوان یک چارچوب نظری، تبیینی نو از نقش معماری در تنظیم رابطه انسان و محیط ارائه می‌دهد و می‌تواند به همگرایی رویکردهای کنترل محیطی و تجربه‌محور در تحلیل معماری و محیط کمک کند. این چارچوب مبنایی مفهومی برای تحلیل، مقایسه و توسعه پژوهش‌های آینده در حوزه رابطه معماری و محیط فراهم می‌آورد.