شهر سالم و شهروند مسئول: چارچوبی جامع برای هم‌افزایی اخلاق اسلامی و آموزش محیط زیست

اهداف: در نظام مدیریت شهری پایدار، نقش شهروندان در هدایت، نظارت و مشارکت در شکل‌دهی به آینده شهر به‌عنوان یکی از ارکان اساسی و غیرقابل جایگزین پذیرفته شده است. هدف کلی این پژوهش آن است که نشان دهد آموزش اثربخش مفاهیم زیست‌محیطی مستلزم درک عمیق و دقیق از الگوی مدیریت شهری شهروند‌مبنا است. بر این اساس، هدف اصلی پژوهش ترسیم چارچوبی شهروند‌مبنا برای هم‌افزایی میان اخلاق اسلامی و آموزش محیط زیست است.

روش ها: این پژوهش بر اساس نظریه انتقادی، ادبیات موضوع و نظریه های رقیب را در چارچوب پارادایم آزادپژوهی و راهبرد استدلال منطقی نقد می کند. فاصله میان دانسته های فعلی تا دستاورهای پژوهش در سه مرحله شامل 1- نقد، 2- نقض و 3- طرح طی می شود.

یافته ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که مهم‌ترین چالش‌های شناسایی‌شده در رویکرد انتقادی به ادبیات موضوع را می‌توان در دو دسته اصلی طبقه‌بندی کرد. نخست، ضعف نظری؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از مطالعات، تبیین مفهومی عمیق و روشنی از ماهیت «شهروند مسئول» ارائه نکرده‌اند و به‌طور مشخص توضیح داده نشده است که چرا شهروندان باید پذیرش مسئولیت شهروندی را بر عهده گیرند. دوم، ضعف عملی؛ به این معنا که نظریه‌های موجود فاقد چارچوب‌های عملیاتی مؤثر برای ایجاد پیوند میان نقش شهروند و نظام مدیریت شهری بوده و از کارآمدی اجرایی کافی برخوردار نیستند.

نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می دهد که برای تحقق نظری و عملیاتی تعامل میان شهروند مسوول و نقش وی در شهر سالم، لازم است چارچوبی جامع برای هم‌افزایی اخلاق اسلامی و آموزش محیط زیست ترسیم و اجرایی شود.