بازتعریف جایگاه نمای زیستی جلبک‌پایه در کنترل خیرگی نور روز در ساختمان پربازده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه معماری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 تهران، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده هنر و معماری، طبقه دوم، شماره ۳۰۵
چکیده
اهداف: خیرگی ناشی از نور روز یکی از چالش‌های مهم آسایش در ساختمان‌های پربازده است که می‌تواند هم‌زمان تحت تأثیر ویژگی‌های بازشو، جهت‌گیری، شدت و توزیع نور روز و شرایط دیداری کاربران قرار گیرد. این پژوهش با هدف بازتعریف جایگاه نمای زیستی جلبک‌پایه به‌عنوان عنصری مؤثر در کنترل خیرگی نور روز، به بررسی انواع خیرگی و امکان تطبیق محل استقرار این پنل‌ها با هر یک از شرایط خیرگی می‌پردازد.

روش‎ها: پژوهش در گام نخست با مرور و تحلیل مبانی نظری، مفهوم خیرگی و شاخص‌ها و انواع اصلی آن را شناسایی و طبقه‌بندی می‌کند. سپس، با استخراج رابطه میان نوع خیرگی، منشأ ایجاد آن، موقعیت فضایی و ویژگی‌های تابش نور روز، یک چارچوب تحلیلی برای تعیین محل مناسب استقرار پنل‌های زیستی جلبک‌پایه تدوین می‌شود.

یافته‌ها: انواع مختلف خیرگی دارای منشأ، موقعیت و الگوی فضایی متفاوتی هستند و در نتیجه، نمی‌توان یک موقعیت ثابت را برای استقرار پنل‌های زیستی جلبک‌پایه پیشنهاد کرد. بر اساس نوع خیرگی، موقعیت‌های مناسب برای به‌کارگیری پنل‌ها در بخش‌های مختلف پوسته و پیرامون بازشوها تعیین می‌شود؛ به‌گونه‌ای که جانمایی هدفمند پنل‌ها می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد غیرفعال برای تعدیل ورود نور روز و کاهش مواجهه مستقیم یا غیرمستقیم با منابع خیرگی عمل کند.

نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بازتعریف عملکرد نمای زیستی جلبک‌پایه بر مبنای هم‌زمانی انرژی-دیدکارایی و کیفیت طراحی می‌تواند مسیر جدیدی برای طراحی پوسته‌های چندعملکردی و ساختمان‌های پربازده فراهم سازد. از این رو نمای زیستی جلبک‌پایه را می‌توان فراتر از یک فناوری تولید انرژی و به‌عنوان بخشی از فرآیند طراحی معماری در نظر گرفت.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

امیرکیایی سیدمهدی، مفیدی شمیرانی سیدمجید، مهدوی نژاد محمد جواد، رییس سمیعی محمدمهدی. طراحی به روش واسازی و الگویی برای معماری زیستسازگار. فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست. 1398؛21(12): 277-289. https://jest.srbiau.ac.ir/article_16185.html
بهزادی پور حامد، ملک افضلی علی اصغر. تحلیل نقش ساختار کالبدی معماری بادگیر بر میزان رفتار حرارتی با مدلسازی در نرم افزار فلوئنت. فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست. 1397. https://jest.srbiau.ac.ir/article_12052.html
پورجعفر محمدرضا، صادقی علیرضا، احمدی فریال. اصول و معیارهای طراحی منظر پایدار در مرمت منظر طبیعی مسیل خشک شیراز. فصلنامه علوم محیطی. 1389؛ 7(4):193-202. https://envs.sbu.ac.ir/article_96563.html
تابان محسن، پورجعفر محمدرضا، بمانیان محمدرضا، حیدری شاهین. تعیین الگوی بهینه حیاط مرکزی در مسکن سنتی دزفول با تکیه بر تحلیل سایه دریافتی سطوح مختلف حیاط. باغ نظر. 1393؛10(27): 39-48. http://www.bagh-sj.com/article_3966_10.html?lang=fa
تدین کیا، مهدوی نژاد محمدجواد، شاهچراغی آزاده. کاربرد الگوریتم‌های ریاضی پیشرفته در یکپارچه‌سازی فرآیند طراحی معماری. معماری و شهرسازی پایدار. 1400; 9(1): 1-12. https://jsaud.sru.ac.ir/article_1454.html
ثریائی توحید، رنجبر احسان، مهدوی نژاد محمدجواد. مرور نظام‌مند ابعاد روانشناختی آسایش حرارتی مرتبط با مکان های شهری. گفتمان طراحی شهری: مروری بر ادبیات و نظریه های معاصر. ۱۴۰۲؛۴(۴):۳۰-۶۸. https://udd.modares.ac.ir/article-40-64865-fa.html
حریری محمدتقی رضائی، فیاض ریما. محدوده آسایش حرارتی در تهران. محیط شناسی. 1380؛27(28): 13-17. https://jes.ut.ac.ir/article_25541_0.html?lang=fa
دوست محمدی حامد،  مهدوی نژاد محمدجواد ، کامیابی سعید. معاصرسازی ژنوم معماری ایرانی با استفاده از الگوریتم های ترکیبی، مورد مطالعاتی: مسکن معاصر شهر سمنان. معماری و شهرسازی آرمان شهر. 2022؛(14)37: 15-27. http:/www.armanshahrjournal.com/article_147102.html
ذوالفقاری طهرانی مهدیه، مهدوی نژاد محمدجواد، منصوری بهروز، انصاری مجتبی. (1401). توسعة زیست‏ سازگار در جغرافیای دارای میراث طبیعی؛ نمونة مطالعاتی: روستای گردشگری ابیانه. پژوهشهای جغرافیای انسانی. 54(2):479-498. https://jhgr.ut.ac.ir/article_79844.html?lang=fa
زمانیان سیده مهسا، لطیفی محمد، مهدوی‌نژاد محمدجواد. خوانش الگوهای اقلیمی در نمای خانه‌های ایرانی - اسلامی. بنیان های حکمی-فلسفی هنر ایرانی. 1402؛2(1): 16-29. https://sanad.iau.ir/Journal/pia/Article/904689
لطیفی محمد، مهدوی‌نژاد محمدجواد. ریاضیات فضا و تجلی وحدت در مسکن بومی اصفهان (دورۀ قاجار). مطالعات میان‌رشته‌ای معماری ایران. 1401؛1(1): 1-16. https://doi.org/10.22133/isia.2022.153474
لطیفی محمد، مهدوی‌نژاد محمدجواد. رهیافتی بر روزآمدی کهن الگوهای باارزش معماری ایرانی- اسلامی (نمونه موردی: خانه همت‌یار). بنیان های حکمی-فلسفی هنر ایرانی. https://doi.org/10.30486/PIA.2022.1967284.1006
لطیفی محمد، مهدوی نژاد محمدجواد، دیبا داراب. منطق اجتماعی فضا در مسکن بومی قاجار اصفهان. مطالعات جامعه شناختی شهری. 10(37): 161-186. https://journals.iau.ir/article_682087.html
لطیفی محمد، مهدوی‌نژاد محمدجواد، یاناکونه جولیانا، پیمنتا دو واله کلارا. الگوی معماری اسلامی آینده با خوانش مبانی طراحی در مسکن بومی قاجار. مطالعات هنر اسلامی. 1400؛ 18(42): صفحه 327-42. http://www.sysislamicartjournal.ir/article_141231.html
معتضدیان فهیمه، مهدوی نژاد محمدجواد. گونه شناسی انواع و مشخصات فنی رف های نوری. معماری و شهرسازی آرمان شهر، 1394؛ 8: 91-103. http://www.armanshahrjournal.com/article_39343.html
معروفی ندا، مهدوی نژاد محمدجواد، مرادی نسب حسین. ارزیابی تاثیر فرم پنجره در کیفیت نور فضاهای آموزشی در اقلیم BWk. پژوهش های اقلیم شناسی.، 1399؛ 1399(43): 127-142. https://clima.irimo.ir/article_126024.html
معروفی ندا، مهدوی نژاد محمدجواد، مرادی نسب حسین. نوردوستی در ساختمان های آموزشی؛ نمونه مطالعاتی: بهینه سازی جداره های جنوبی کلاس درس در شهر سمنان. معماری اقلیم گرم و خشک. 1401؛ 10(16): 164-181. https://doi.org/10.22034/ahdc.2023.18776.1668
مهدوی نژاد، محمدجواد، ارباب، مژگان، ارباب، مریم. استفاده از الگوریتم ژنتیک در بهینه سازی چندهدفه لوورهای خارجی در ساختمان‌های اداری. نشریه علمی اندیشه معماری، 1398؛ 3(5): 214-235. https://at.journals.ikiu.ac.ir/article_1795.html
اکبری بالدرلو سجاد. بررسی امکان استفاده از روش های ارزیابی پس از بهره برداری در سنجش فضا های درمانی در جامعه ایران. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۲؛۳(۲):۳۳-۲۳. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-1796-fa.html
بمانیان محمدرضا، درازگیسو سیدعلی، سالم پایا. بررسی تطبیقی کاربرد نماد و نشانه در آثار معماری دوره‎ های صفوی و معاصر ایران. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۲؛۳(۲):۲۱-۱۳. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-10222-fa.html
پورباقر سمیه. رویکردی طراحی مبنا به معماری سرآمد: تعامل هویت بومی و فناوری‌ها نوظهور. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛۱۳(۴):۱۱۱-۱۴۰. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-73303-fa.html
پورجعفر محمدرضا، دهقانی فهیمه. نقش بازآفرینی مناظر فرهنگی بر ارتقای کیفیت زندگی شهروندی نمونه موردی: مجموعه زندیه شیراز. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۰؛۱(۱):۹۴-۸۱. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-7441-fa.html&sw=
پورجعفر محمد رضا، تقوایی علی اکبر، معروفی سکینه. جایگاه فضاهای "مذهبی اسلامی" در طرح های توسعه شهری معاصر (بررسی طرح جامع تهران و طرح های تفصیلی ۵ منطقه از تهران). نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۱؛۲(۱):۳۰-۱۹. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-2086-fa.html
تابان محسن، پورجعفر محمدرضا، بمانیان محمدرضا، حیدری شاهین. تأثیر اقلیم بر شکل تزیینات معماری با تکیه بر تحلیل میزان سایه اندازی خوون چینی های آجری بافت تاریخی دزفول. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۱؛۲(۲):۹۰-۷۹. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-404-fa.html&sw=
ثقفی محمدجواد، توسلی ناهید. بررسی تاثیرِ لایه هوایِ تهویه شده در نماهای نوین با درزِ باز بر عملکرد حرارتی ساختمان. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۵؛۶(۳):۱۴-۵. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-7429-fa.html
حیدرزاده سیما، مهدوی نژاد محمدجواد، حبیب فرح. الهام ‎گرفتن از اسفنج برای بهره‌گیری در ساختمان پُربازده. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛۱۳(۳): ۸۶-۱۰۱. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-69443-fa.html
رسول زاده مریم، مشاری محمد. اولویت شناسی در برنامه ریزی شهر سالم: تعامل شیمی نوین و رایانش مصالح سبز. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۰؛۱۱(۱):۹۴-۱۰۵. http://bsnt.modares.ac.ir/article-2-49429-fa.html
رسول زاده مریم، مشاری محمد. رویکرد طراحی مبنا سلامت ساکنان در تعامل انتخاب مصالح ساختمانی و محیط زیست سالم. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛۱۳(۳):۱۲۹-۱۵۰. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-73856-fa.html
رضادوست دزفولی راضیه، تابان محسن، بزاززاده حسن. بررسی تهویه آپارتمان‌های اقلیم گرم و نیمه مرطوب. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛۱۳(۲):۸۵-۱۰۳. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-67755-fa.html
زندیه مهدی، مهدوی نژاد محمدجواد. پساکرونا: درس هایی از تاثیر کووید ۱۹ بر حضور سالمندان در فضاهای باز جمعی. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۱؛۱۲(۴):۲۱-۱. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-63454-fa.html
ستوده شیرین، قبادیان وحید. تدوین چارچوب اقدام و معاصرسازی مجموعه ذوب آهن کرج بر اساس سامانه رتبه بندی پایداری DGNB. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛۱۳(۱):۴۸-۶۸. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-65141-fa.html
سیادتان سعیدرضا، پورجعفر محمدرضا. آزمون کاربرد گراف توجیهی در معماری ایرانی-اسلامی؛ نمونه های موردی: خانۀ رسولیان یزد، خان های در ماسوله. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۳؛۴(۳):۳۹-۲۷. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-4527-fa.html&sw=
شمس غزاله، مشاری محمد. سلامت و پساپاندمی: فیلتر هوا از طریق پوسته‌ های ساختمان به عنوان غشاهای زیستی. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۰؛۱۱(۴):۵۹-۴۴. http://bsnt.modares.ac.ir/article-2-57478-fa.html
شمس غزاله، رسول زاده مریم. شیمی ساختمان: رویکردی زیست محیطی به ساختمان سالم و سلامت ساکنان. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۱؛۱۲(۴):۶۹-۵۱. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-65610-fa.html
شیرزادنیا زهرا، زرکش افسانه. بازطراحی میراث صنعتی با رویکرد بهینه سازی بهره وری نور روز و آسایش بصری. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛۱۳(۲):۱۰۴-۱۲۵. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-67117-fa.html
طهموری علی، منصوری بهروز، عزیزی شادی. وجوه تاثیرگذار فناوری نوین در شکل‌گیری نمای ساختمان های آیکونیک معاصر. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۳؛۱۴(۱):۴۸-۶۵. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-70097-fa.html
نوری عبداله، دانشجو خسرو، فرج اللهی راد امیر. مراحلِ تولیدِ اثر معماری در ارتباط با طبیعت با هدف تربیتِ متخصصین. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛ ۱۳(۳): ۱۰۲-۱۲۸. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-71414-fa.html
یوسفیان سمیرا، پورجعفر محمدرضا، احمدپور کلهرودی نرگس. ارزیابی تاثیر فرم مجتمع‌های بلندمرتبه بر آسایش اقلیمی با تاکید بر جریان هوا. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۶؛ ۷(۲):۱۰-۱. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-1220-fa.html
 

  • تاریخ دریافت 06 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 25 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 01 تیر 1405