بهره‌گیری از روش گروه بحث در بررسی نقش سازمان نظام مهندسی در تحقق اهداف کلان ملی صنعت ساختمان: فرصت‌ها و چالش‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشگر دکترا دانشگاه خاتم، دانشگاه خاتم، ایران
2 استاد گروه معماری، دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.48311/bsnt.2025.117052.82884
چکیده
اهداف: دستیابی به چشم‌انداز کلان کشور در صنعت ساختمان بدون مشارکت مؤثر و هدفمند نهادهای تخصصی و حرفه‌ای، از جمله سازمان نظام مهندسی ساختمان، امکان‌پذیر نیست. این پژوهش با هدف شناسایی چالش‌ها و فرصت‌هایی انجام شده است که سازمان نظام مهندسی در فرآیند ایفای نقش راهبردی خود در تحقق اهداف توسعه‌ای کشور با آن مواجه می‌باشد.

روش‌ها: این پژوهش با رویکرد کیفی و با بهره‌گیری از روش «گروه بحث» انجام شده است. داده‌ها از طریق برگزاری سه جلسه گروهی با حضور ۱۲ نفر از متخصصان حوزه معماری و ساخت‌وساز، شامل مهندسان باسابقه، مدیران فنی، و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و کدگذاری محوری صورت گرفت.

یافته‌ها: تحلیل محتوای جلسات گروه بحث نشان داد که محدودیت در استقلال ساختاری و مالی سازمان، فقدان هماهنگی میان نهادهای حرفه‌ای و اجرایی، و فاصله میان آموزش دانشگاهی و نیازهای بازار کار، از مهم‌ترین چالش‌های ایفای نقش مؤثر سازمان نظام مهندسی در تحقق چشم‌انداز کلان صنعت ساختمان محسوب می‌شوند. در مقابل، وجود چارچوب‌های قانونی، نیروی انسانی متخصص، و امکان تعامل سازمان‌یافته با مراکز پژوهشی، به‌عنوان ظرفیت‌ها و فرصت‌های راهبردی قابل توجه شناخته می‌شوند.

نتیجه‌گیری: ارتقای نقش سازمان نظام مهندسی در صنعت ساختمان، بدون تردید مستلزم بازتعریف دقیق جایگاه آن از یک نهاد صرفاً نظارتی به نهادی توسعه‌گرا، فناورمحور، نوآور و مشارکت‌پذیر در فرآیند سیاست‌گذاری و تصمیم‌سازی است. این تحول، می‌تواند موجب هم‌راستایی عملکرد سازمان با اهداف کلان توسعه پایدار و پیشرفت همه‌جانبه کشور شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

اکبری بالدرلو سجاد. بررسی امکان استفاده از روش های ارزیابی پس از بهره برداری در سنجش فضا های درمانی در جامعه ایران. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۲؛۳(۲):۳۳-۲۳. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-1796-fa.html
امیرکیایی سیدمهدی، مفیدی شمیرانی سیدمجید، مهدوی نژاد محمد جواد، رییس سمیعی محمدمهدی. طراحی به روش واسازی و الگویی برای معماری زیستسازگار. فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست. 1398؛21(12): 277-289. https://jest.srbiau.ac.ir/article_16185.html
بمانیان محمدرضا، درازگیسو سیدعلی، سالم پایا. بررسی تطبیقی کاربرد نماد و نشانه در آثار معماری دوره‎ های صفوی و معاصر ایران. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۲؛۳(۲):۲۱-۱۳. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-10222-fa.html
بهزادی پور حامد، ملک افضلی علی اصغر. تحلیل نقش ساختار کالبدی معماری بادگیر بر میزان رفتار حرارتی با مدلسازی در نرم افزار فلوئنت. فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست. 1397. https://jest.srbiau.ac.ir/article_12052.html
پورباقر سمیه. رویکردی طراحی مبنا به معماری سرآمد: تعامل هویت بومی و فناوری‌ها نوظهور. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛۱۳(۴):۱۱۱-۱۴۰. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-73303-fa.html
پورجعفر محمد رضا، تقوایی علی اکبر، معروفی سکینه. جایگاه فضاهای "مذهبی اسلامی" در طرح های توسعه شهری معاصر (بررسی طرح جامع تهران و طرح های تفصیلی ۵ منطقه از تهران). نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۱؛۲(۱):۳۰-۱۹. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-2086-fa.html
پورجعفر محمدرضا، دهقانی فهیمه. نقش بازآفرینی مناظر فرهنگی بر ارتقای کیفیت زندگی شهروندی نمونه موردی: مجموعه زندیه شیراز. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۰؛۱(۱):۹۴-۸۱. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-7441-fa.html&sw=
پورجعفر محمدرضا، صادقی علیرضا، احمدی فریال. اصول و معیارهای طراحی منظر پایدار در مرمت منظر طبیعی مسیل خشک شیراز. فصلنامه علوم محیطی. 1389؛ 7(4):193-202. https://envs.sbu.ac.ir/article_96563.html
تابان محسن، پورجعفر محمدرضا، بمانیان محمدرضا، حیدری شاهین. تأثیر اقلیم بر شکل تزیینات معماری با تکیه بر تحلیل میزان سایه اندازی خوون چینی های آجری بافت تاریخی دزفول. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۱؛۲(۲):۹۰-۷۹. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-404-fa.html&sw=
تابان محسن، پورجعفر محمدرضا، بمانیان محمدرضا، حیدری شاهین. تعیین الگوی بهینه حیاط مرکزی در مسکن سنتی دزفول با تکیه بر تحلیل سایه دریافتی سطوح مختلف حیاط. باغ نظر. 1393؛10(27): 39-48. http://www.bagh-sj.com/article_3966_10.html?lang=fa
تدین کیا، مهدوی نژاد محمدجواد، شاهچراغی آزاده. کاربرد الگوریتم‌های ریاضی پیشرفته در یکپارچه‌سازی فرآیند طراحی معماری. معماری و شهرسازی پایدار. 1400; 9(1): 1-12. https://jsaud.sru.ac.ir/article_1454.html
ثریائی توحید، رنجبر احسان، مهدوی نژاد محمدجواد. مرور نظام‌مند ابعاد روانشناختی آسایش حرارتی مرتبط با مکان های شهری. گفتمان طراحی شهری: مروری بر ادبیات و نظریه های معاصر. ۱۴۰۲؛۴(۴):۳۰-۶۸. https://udd.modares.ac.ir/article-40-64865-fa.html
ثقفی محمدجواد، توسلی ناهید. بررسی تاثیرِ لایه هوایِ تهویه شده در نماهای نوین با درزِ باز بر عملکرد حرارتی ساختمان. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۵؛۶(۳):۱۴-۵. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-7429-fa.html
حریری محمدتقی رضائی، فیاض ریما. محدوده آسایش حرارتی در تهران. محیط شناسی. 1380؛27(28): 13-17. https://jes.ut.ac.ir/article_25541_0.html?lang=fa
حیدرزاده سیما، مهدوی نژاد محمدجواد، حبیب فرح. الهام ‎گرفتن از اسفنج برای بهره‌گیری در ساختمان پُربازده. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛۱۳(۳): ۸۶-۱۰۱. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-69443-fa.html
خالقی بابائی علی, ناصرترابی شقایق, کلانتری خلیل آباد حسین. تحلیل مورفولوژیک بافت تاریخی شهر یزد با استفاده از مدل هندسه ورونویی. نقش جهان. 1405;16(1):119-140. https://bsnt.modares.ac.ir/article_28920.html
خیاط خلقی انیسه, صحراگرد منفرد ندا سادات, یزدانفر سید عباس. شناسایی نو‌ایده‌های طراحی انعطاف‌پذیر موثر در مسکن استطاعت‌پذیر با استفاده از روش طراحی پژوهی. نقش جهان. 1405;16(1):1-26. https://bsnt.modares.ac.ir/article_27799.html
دوست محمدی حامد،  مهدوی نژاد محمدجواد ، کامیابی سعید. معاصرسازی ژنوم معماری ایرانی با استفاده از الگوریتم های ترکیبی، مورد مطالعاتی: مسکن معاصر شهر سمنان. معماری و شهرسازی آرمان شهر. 2022؛(14)37: 15-27. http:/www.armanshahrjournal.com/article_147102.html
ذوالفقاری طهرانی مهدیه، مهدوی نژاد محمدجواد، منصوری بهروز، انصاری مجتبی. (1401). توسعة زیست‏ سازگار در جغرافیای دارای میراث طبیعی؛ نمونة مطالعاتی: روستای گردشگری ابیانه. پژوهشهای جغرافیای انسانی. 54(2):479-498. https://jhgr.ut.ac.ir/article_79844.html?lang=fa
رسول زاده مریم، مشاری محمد. اولویت شناسی در برنامه ریزی شهر سالم: تعامل شیمی نوین و رایانش مصالح سبز. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۰؛۱۱(۱):۹۴-۱۰۵. http://bsnt.modares.ac.ir/article-2-49429-fa.html
رسول زاده مریم، مشاری محمد. رویکرد طراحی مبنا سلامت ساکنان در تعامل انتخاب مصالح ساختمانی و محیط زیست سالم. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛۱۳(۳):۱۲۹-۱۵۰. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-73856-fa.html
رضادوست دزفولی راضیه، تابان محسن، بزاززاده حسن. بررسی تهویه آپارتمان‌های اقلیم گرم و نیمه مرطوب. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛۱۳(۲):۸۵-۱۰۳. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-67755-fa.html
رمضانی الهام, میرزایی رضا, وفامهر محسن, سیدالحسینی سیدمسلم. مدلسازی ساختاری تفسیری مولفه های سیمای شهری با رویکرد تدوین چارچوب نظری مبتنی بر تکنولوژی‌های نوین ساخت. نقش جهان. 1405;16(1):75-104. https://bsnt.modares.ac.ir/article_28619.html
زمانیان سیده مهسا، لطیفی محمد، مهدوی‌نژاد محمدجواد. خوانش الگوهای اقلیمی در نمای خانه‌های ایرانی - اسلامی. بنیان های حکمی-فلسفی هنر ایرانی. 1402؛2(1): 16-29. https://sanad.iau.ir/Journal/pia/Article/904689
زندیه مهدی، مهدوی نژاد محمدجواد. پساکرونا: درس هایی از تاثیر کووید ۱۹ بر حضور سالمندان در فضاهای باز جمعی. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۱؛۱۲(۴):۲۱-۱. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-63454-fa.html
ستوده شیرین، قبادیان وحید. تدوین چارچوب اقدام و معاصرسازی مجموعه ذوب آهن کرج بر اساس سامانه رتبه بندی پایداری DGNB. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛۱۳(۱):۴۸-۶۸. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-65141-fa.html
سیادتان سعیدرضا، پورجعفر محمدرضا. آزمون کاربرد گراف توجیهی در معماری ایرانی-اسلامی؛ نمونه های موردی: خانۀ رسولیان یزد، خان های در ماسوله. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۳؛۴(۳):۳۹-۲۷. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-4527-fa.html&sw=
شمس غزاله، رسول زاده مریم. شیمی ساختمان: رویکردی زیست محیطی به ساختمان سالم و سلامت ساکنان. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۱؛۱۲(۴):۶۹-۵۱. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-65610-fa.html
شمس غزاله، مشاری محمد. سلامت و پساپاندمی: فیلتر هوا از طریق پوسته‌ های ساختمان به عنوان غشاهای زیستی. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۰؛۱۱(۴):۵۹-۴۴. http://bsnt.modares.ac.ir/article-2-57478-fa.html
شیرزادنیا زهرا، زرکش افسانه. بازطراحی میراث صنعتی با رویکرد بهینه سازی بهره وری نور روز و آسایش بصری. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛۱۳(۲):۱۰۴-۱۲۵. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-67117-fa.html
صالحی بهروز, منصوری رضا, شفیعی باغبادرانی معصومه. ارزیابی تاثیر کیفیت اسکان موقت در کاهش آسیب‌های روانی پس از زلزله؛ نمونه موردی: زلزله شهرستان خوی. نقش جهان. 1405;16(1):105-118. https://bsnt.modares.ac.ir/article_28704.html
طهموری علی، منصوری بهروز، عزیزی شادی. وجوه تاثیرگذار فناوری نوین در شکل‌گیری نمای ساختمان های آیکونیک معاصر. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۳؛۱۴(۱):۴۸-۶۵. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-70097-fa.html
کریمی زهرا, زرکش افسانه. کاهش بار سرمایشی با بهینه سازی پوسته خارجی ساختمان مسکونی بلند مرتبه قزوین مبتنی بر آنالیز حساسیت. نقش جهان. 1405;16(1):27-56. https://bsnt.modares.ac.ir/article_27784.html
کیخا حامد. از معیار تا ساخت: مدلی یکپارچه برای تصمیم‌گیری چندمعیاره در انتخاب بهینه سیستم‌های دیوار و نما. نقش جهان. 1405;16(1):57-74. https://bsnt.modares.ac.ir/article_28173.html
لطیفی محمد، مهدوی نژاد محمدجواد، دیبا داراب. منطق اجتماعی فضا در مسکن بومی قاجار اصفهان. مطالعات جامعه شناختی شهری. 10(37): 161-186. https://journals.iau.ir/article_682087.html
لطیفی محمد، مهدوی‌نژاد محمدجواد. رهیافتی بر روزآمدی کهن الگوهای باارزش معماری ایرانی- اسلامی (نمونه موردی: خانه همت‌یار). بنیان های حکمی-فلسفی هنر ایرانی. https://doi.org/10.30486/PIA.2022.1967284.1006
لطیفی محمد، مهدوی‌نژاد محمدجواد. ریاضیات فضا و تجلی وحدت در مسکن بومی اصفهان (دورۀ قاجار). مطالعات میان‌رشته‌ای معماری ایران. 1401؛1(1): 1-16. https://doi.org/10.22133/isia.2022.153474
لطیفی محمد، مهدوی‌نژاد محمدجواد، یاناکونه جولیانا، پیمنتا دو واله کلارا. الگوی معماری اسلامی آینده با خوانش مبانی طراحی در مسکن بومی قاجار. مطالعات هنر اسلامی. 1400؛ 18(42): صفحه 327-42. http://www.sysislamicartjournal.ir/article_141231.html
معتضدیان فهیمه، مهدوی نژاد محمدجواد. گونه شناسی انواع و مشخصات فنی رف های نوری. معماری و شهرسازی آرمان شهر، 1394؛ 8: 91-103. http://www.armanshahrjournal.com/article_39343.html
معروفی ندا، مهدوی نژاد محمدجواد، مرادی نسب حسین. ارزیابی تاثیر فرم پنجره در کیفیت نور فضاهای آموزشی در اقلیم BWk. پژوهش های اقلیم شناسی.، 1399؛ 1399(43): 127-142. https://clima.irimo.ir/article_126024.html
معروفی ندا، مهدوی نژاد محمدجواد، مرادی نسب حسین. نوردوستی در ساختمان های آموزشی؛ نمونه مطالعاتی: بهینه سازی جداره های جنوبی کلاس درس در شهر سمنان. معماری اقلیم گرم و خشک. 1401؛ 10(16): 164-181. https://doi.org/10.22034/ahdc.2023.18776.1668
مهدوی نژاد، محمدجواد، ارباب، مژگان، ارباب، مریم. استفاده از الگوریتم ژنتیک در بهینه سازی چندهدفه لوورهای خارجی در ساختمان‌های اداری. نشریه علمی اندیشه معماری، 1398؛ 3(5): 214-235. https://at.journals.ikiu.ac.ir/article_1795.html
نوری عبداله، دانشجو خسرو، فرج اللهی راد امیر. مراحلِ تولیدِ اثر معماری در ارتباط با طبیعت با هدف تربیتِ متخصصین. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۴۰۲؛ ۱۳(۳): ۱۰۲-۱۲۸. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-71414-fa.html
یوسفیان سمیرا، پورجعفر محمدرضا، احمدپور کلهرودی نرگس. ارزیابی تاثیر فرم مجتمع‌های بلندمرتبه بر آسایش اقلیمی با تاکید بر جریان هوا. نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری های نوین معماری و شهرسازی. ۱۳۹۶؛ ۷(۲):۱۰-۱. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-1220-fa.html

  • تاریخ دریافت 30 فروردین 1405
  • تاریخ بازنگری 22 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 24 مهر 1405