از معیار تا ساخت: مدلی یکپارچه برای تصمیم‌گیری چندمعیاره در انتخاب بهینه سیستم‌های دیوار و نما

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه مقاوم سازی و بازسازی سازه‌ها، پژوهشکده سوانح طبیعی، تهران، ایران.
10.48311/bsnt.2025.117463.82891
چکیده
اهداف: انتخاب سیستم‌های جداره ساختمان در ایران اغلب مبتنی بر قضاوت شخصی و فاقد چارچوب علمی و نظام‌مند است. هدف این پژوهش، توسعه یک مدل جامع تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDM) برای ارزیابی سیستماتیک و انتخاب بهینه سیستم‌های دیوار غیرباربر و نما، با تمرکز ویژه بر نیازهای پروژه‌های انبوه‌سازی مسکن است.
روش‌ها: در این مطالعه توصیفی-تحلیلی، ۲۲ سیستم رایج و معیارهای کلیدی ارزیابی (عملکردی، اقتصادی، محیطی، اجرایی و...) از طریق مرور دقیق اسناد و مصاحبه با خبرگان شناسایی شدند. سپس، معیارها توسط متخصصان صنعت ساختمان با استفاده از پرسشنامه لیکرت معتبر (آلفای کرونباخ: ۰.۸۸۵ برای دیوار و ۰.۸۸۴ برای نما) وزن‌دهی شدند. پرسشنامه دوم، عملکرد هر سیستم را در برابر این معیارهای وز‌ن‌دار، با در نظر گرفتن سه منطقه اقلیمی اصلی ایران، به‌دقت ارزیابی کرد.
یافته‌ها: در سیستم‌های دیوار، معیارهایی چون «قابلیت میخ‌پذیری»، «وزن» و «بهینه‌سازی فضا» به‌عنوان حیاتی‌ترین معیارها شناخته شدند و «پانل دیواریAAC» و «بلوکAAC» بالاترین رتبه را کسب کردند. در سیستم‌های نما، «هزینه اجرا»، «دوام فیزیکی» و «هزینه مصالح» مهم‌ترین عوامل بودند که منجر به برتری «نمای بتنی پیش‌ساخته» و «نمای سنگی با اجرای خشک» گردید. رتبه‌بندی‌های دقیق و مختص اقلیم نیز استخراج شد.
نتیجه‌گیری: دستاوردهای اصلی این پژوهش شامل یک ابزار تحلیلی-مدیریتی انطباق‌پذیر مبتنی بر اکسل برای کمک به ذینفعان در انتخاب ترکیب بهینه سیستم بر اساس محدودیت‌های پروژه و اقلیم، و همچنین مجموعه‌ای از جزئیات اجرایی دقیق برای ۹ ترکیب برتر است. این تحقیق، چارچوبی ساختاریافته فراهم می‌کند که ذهنیت‌گرایی را کاهش داده و از تصمیم‌گیری‌های پایدارتر و مقرون‌به‌صرفه‌تر در ساخت‌وساز ایران پشتیبانی می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • بلوهری س، باربرا ل، اعتصام ا. یادگیری از معماری سنتی برای معماری آینده با بهره‌وری انرژی؛ مطالعه موردی: شهر یزد. نقش‌جهان: مبانی و فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی. 1399;10(2):85–93. https://dorl.net/dor/20.1001.1.23224991.1399.10.2.3.1

  • حسنی‌صالح س، اعتصام ا، زبیحی ح. زیبایی رسانه‌ای فناوری معماری در بناهای شاخص معماری معاصر ایران. نقش‌جهان: مبانی و فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی. 1400;11(1):37–52. https://dorl.net/dor/20.1001.1.23224991.1400.11.1.5.8

  • معارفی ع، تقی‌زاده ک، بایزیدی ق، حسین‌پور س. ارتقای عملکرد و خلاقیت دانشجویان با تمرکز بر BIM؛ مطالعه موردی درس طراحی فنی ساختمان. نقش‌جهان: مبانی و فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی. 1400;11(3):93–108. https://dorl.net/dor/20.1001.1.23224991.1400.11.3.3.0

  • محمودی م، نیوی س. بهبود فناوری‌های اقلیمی در راستای توسعه پایدار. نقش‌جهان: مبانی و فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی. 1390;1(1):35–52. https://dorl.net/dor/20.1001.1.23224991.1390.1.1.7.0

  • مدی ح، ایمانی م. فناوری زیست‌الهامی و یادگیری از طبیعت. نقش‌جهان: مبانی و فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی. 1397;8(1):47–55. https://bsnt.modares.ac.ir/article-2-26887-en.html

  • میکائیلی ر، کرمی ا، یوسفی م. بررسی و تحلیل شاخص‌های ارزیابی کیفیت مسکن معاصر ایرانی–اسلامی با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی. معماری و فرهنگ شهری اسلامی. 1400;6(1):18–38. https://doi.org/10.52547/ciauj.6.1.19

  • پهلوان ا، حبیب ف، زارع ل. بررسی فناوری‌های نوین نمای ساختمان‌های بلندمرتبه مسکونی تهران از منظر الگوهای زیبایی‌شناسی. نقش‌جهان: مبانی و فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی. 1398;9(2):91–103. https://dorl.net/dor/20.1001.1.23224991.1398.9.2.2.3

  • رسول‌زاده م، مشعری م. رویکرد طراحانه به سلامت ساکنان با تعامل انتخاب مصالح ساختمانی و محیط سالم. نقش‌جهان: مبانی و فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی. 1402;13(3):129–148. http://bsnt.modares.ac.ir/article-2-73856-en.html

  • رسول‌زاده م، مشعری م. اولویت‌بندی برای برنامه‌ریزی شهری سالم با تعامل شیمی نوین و مصالح سبز. نقش‌جهان: مبانی و فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی. 1400;11(1):94–105. https://dorl.net/dor/20.1001.1.23224991.1400.11.1.7.0

  • تقوایی ع، زابتیان طرقی ا، عسگری‌زاده ز. کاربرد فناوری‌های نوین در بازتوسعه اراضی قهوه‌ای. نقش‌جهان: مبانی و فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی. 1395;6(3):15–25. https://dorl.net/dor/20.1001.1.23224991.1395.6.3.1.3

  • تاریخ دریافت 12 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 08 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 02 دی 1404